TRABİS (BTK) yönetiminde sunulan, Türkiye Cumhuriyeti'ndeki il, ilçe ve belde belediyeleri ile bunlara bağlı resmi kurum ve teşkilatların kullanımı için özel olarak ayrılmış tahsisli ikinci seviye ülke kodlu alan adıdır (ccTLD).
Sadece Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde kanunla kurulmuş belediye başkanlıkları, belediyelere bağlı müdürlükler, birlikler ve belediye iştiraki kamu kurumları tarafından kullanılabilir. Şahıslar veya özel ticari işletmeler tarafından tescil edilemez.
Vatandaşlar ve kamuoyu nezdinde %100 resmi yetki ve güven temsil eder. Yerel yönetim hizmetlerinin, e-belediye uygulamalarının ve duyuruların resmi bir platform üzerinden sunulmasını sağlar. Kamu kurumu kimliğini dijital ortamda tescilleyen yasal tek adrestir.
| Kayıt otoritesi | TRABİS (BTK) |
|---|---|
| Kayıt periyodu | 1–5 yıl |
| IDN (Türkçe karakter) | var |
| DNSSEC | var |
| WHOIS gizliliği | yok |
.bel.tr alan adı, kaydınız bitince tek adımda kaybolmaz; sırayla şu aşamalardan geçer.
Aktif kayıt süresi
1–5 yıl
Size aittir, çalışır. Süre bitmeden yenileyin.
Yenileme penceresi
0–30 gün
Süre doldu, site kapanabilir. Normal fiyatla yenilenir.
Kurtarma süresi
30 gün
Karantinada. Yalnız yüksek kurtarma ücretiyle geri alınır.
Son işlem günleri
5 gün
Geri alınamaz. Sonunda kayıt silinir.
Yeniden müsait
—
Herkese açılır; ilk kaydeden alır.
Kurtarma (30 gün) ve Pending Delete (5 gün) süreleri ICANN'in gTLD'ler için sabitlediği standarttır. Yenileme penceresinin uzunluğu ise kayıt otoritesine göre değişir; ülke uzantılarında (ccTLD) tüm süreler farklı işleyebilir.
.bel.tr alan adınızın süresi dolduğunda bağlantı o an kesilmez; kayıt otoritesi adı sırayla birkaç aşamadan geçirir. Bu zincire hiç girmemenin en kolay yolu, süre dolmadan yenilemek ya da otomatik yenilemeyi açık tutmaktır.
Bu aşamadaki alan adları henüz kimse tarafından alınmamıştır; ilk başvuran kaydettirir. Aklınızdaki ismi sorgulayın, müsaitse genellikle birkaç dakika içinde sizin olur.
Kayıt tamamlandıktan sonra alan adı, seçtiğiniz süre boyunca sizindir. Süre dolmadan istediğiniz an yenileyerek kaydı kesintisiz uzatabilir, otomatik yenilemeyi açarak tarihi takip etme yükünden kurtulabilirsiniz.
Süre dolduğunda alan adı genellikle bu pencereye girer; sitenizin ve e-postanızın çalışması durabilir ama kayıt hâlâ sizindir. Bu süre içinde normal yenileme ücretiyle — bazı kayıt otoritelerinde küçük bir gecikme bedeliyle — geri alabilirsiniz.
Yenileme penceresi de kapanınca alan adı karantinaya alınır; bu dönemde kimsenin kaydına açılmaz. Yalnızca siz — genellikle standart yenileme ücretinin kat kat üzerinde bir kurtarma ücretiyle — geri alabilirsiniz. Bu 30 günlük süre ICANN'in tüm gTLD'ler için zorunlu kıldığı sabit bir standarttır (RFC 3915), uzantıdan uzantıya değişmez.
Kurtarma penceresi de kapandığında alan adı, geri dönüşü olmayan son 5 güne girer — bu da ICANN'in gTLD'ler için sabitlediği bir standarttır. Bu aşamada ne yenileme ne kurtarma mümkündür; kayıt otoritesi bu süreyi adı havuza iade etmeden önceki son bekleme olarak kullanır.
Bekleme süresi bitince alan adı yeniden kayıt havuzuna döner ve isteyen herkesin kaydına açılır. Talep gören adlar genelde çok kısa sürede yeniden alınır — bu noktaya hiç gelmemenin garantili yolu, süresi dolmadan yenilemek ya da otomatik yenilemeyi açık tutmaktır.
Evet. .bel.tr tahsisli bir uzantıdır. Kayıt başvurusu yapan kurumun yetkili belediye olduğunu veya belediye adına başvuru yapıldığını gösteren resmi belgelerin (belediye başkanlığı talep yazısı, imza sirküleri vb.) TRABİS'e sunulması zorunludur.
Yalnızca Türkiye'deki büyükşehir, il, ilçe, belde belediyeleri ve bunlara bağlı resmi kurumlar tescil edebilir.
TRABİS mevzuatına uygun olarak .bel.tr alan adları en az 1, en fazla 5 yıl süreyle kaydedilebilir ve yenilenebilir.
Mevcut kayıt operatörünüzden alan adına ait 'Transfer Kodu'nu (EPP) talep edin. Yedinet paneli üzerinden .bel.tr transfer sorgusu yapıp yetkili evraklar ve transfer kodu ile işlemi başlatabilirsiniz.
Evet. Arama motorları .bel.tr uzantısını resmi kamu/belediye sitesi olarak algılar. Bölgesel yerel aramalarda ve e-belediye hizmet sorgularında yüksek otoriteye sahip olduğu için arama sonuçlarında öncelik kazanır.
Evet. .bel.tr uzantısında 'ç, ğ, ı, ö, ş, ü' gibi Türkçe karakterler içeren belediye isimlerini tescil edebilirsiniz.
Hayır. .bel.tr kamu kurumu uzantısı olduğu için WHOIS veritabanında ilgili belediyenin resmi unvanı ve iletişim bilgileri şeffaflık ilkesi gereği açık olarak görüntülenir.
