VDS için gereken RAM ve çekirdek sayısı, sunucuda ne çalıştıracağınıza bağlıdır. Düşük trafikli tek bir WordPress sitesi 2 GB RAM ile çalışabilirken, orta ölçekli bir WooCommerce mağazası için 8 GB daha gerçekçi bir başlangıçtır. Aşağıdaki tablo iş yüküne göre başlangıç noktası verir. Ardından bu rakamların nereden geldiğini ve kendi sunucunuzda nasıl doğrulayacağınızı anlatıyoruz.
Kısa Cevap: İş Yüküne Göre Başlangıç Paketleri
| İş yükü | RAM | Çekirdek | Başlangıç için uygun paket |
|---|---|---|---|
| Test ortamı, küçük bir bot veya statik site (Linux) | 1–2 GB | 1 | YNS-1, YNS-1X |
| Düşük trafikli tek WordPress sitesi | 2 GB | 1 | YNS-1X |
| Kontrol paneli ile birkaç site veya kurumsal site | 4–6 GB | 1–2 | YNS-2, YNS-2X |
| Orta ölçekli WooCommerce / OpenCart mağazası | 8 GB | 2–4 | YNS-3, YNS-3X |
| Windows Server + uzak masaüstü (RDP) | 8 GB | 2–4 | YNS-3, YNS-3X |
| Yüksek trafikli e-ticaret, API veya veritabanı ağırlıklı uygulama | 16 GB | 4–6 | YNS-4, YNS-4X |
| Birden çok yoğun uygulama, büyük veritabanı | 24–32 GB | 8 ve üzeri | YNS-5 ile YNS-6X arası |
Bu değerler başlangıç içindir. Eklenti sayısı, önbellek kullanımı ve eşzamanlı ziyaretçi sayısı aynı türdeki iki site arasında bile ihtiyacı ikiye katlayabilir. Bu yüzden asıl karar, sunucuyu bir süre izledikten sonra verilmelidir.
VDS’te RAM’i Ne Tüketir?
Bir web sunucusunda bellek tek bir yere gitmez. Kabaca dört kalem vardır:
- İşletim sistemi ve temel servisler: SSH, güvenlik duvarı, zamanlanmış görevler ve izleme araçları.
- Web sunucusu: Nginx, Apache veya LiteSpeed.
- Uygulama süreçleri: PHP-FPM, Node.js veya Python süreçleri. Dinamik sitelerde en büyük kalem genellikle budur.
- Veritabanı: MySQL veya MariaDB, sorguları hızlandırmak için verinin bir kısmını bellekte tutar.
Kontrol paneli (DirectAdmin, Plesk vb.), e-posta servisi ve virüs tarayıcısı kurulursa bunlar da kendi paylarını alır. “Aynı site paylaşımlı hostingde 1 GB ile çalışıyordu” düşüncesi bu yüzden yanıltıcıdır: VDS’te bu servislerin hepsini artık siz taşırsınız. Bu kaynakların her birinin ne işe yaradığını sunucu kaynakları rehberimizde ayrıntılı anlattık.
PHP Süreçleriyle RAM Hesabı
WordPress ve WooCommerce gibi PHP uygulamalarında her eşzamanlı istek bir PHP süreci kullanır. İhtiyacı tahmin etmenin pratik yolu şudur:
- Sitenizin çalıştığı bir ortamda PHP süreçlerinin ortalama bellek kullanımını ölçün. Linux’ta
ps aux | grep php-fpmkomutunun RSS sütunu her sürecin kullandığı belleği gösterir. - İşletim sistemi, veritabanı ve diğer servisler için ayırdığınız belleği toplam RAM’den çıkarın.
- Kalan belleği ortalama PHP süreci boyutuna bölün. Sonuç, aynı anda çalıştırabileceğiniz yaklaşık PHP süreci sayısıdır (PHP-FPM’deki
pm.max_childrenayarı).
Örnek: 4 GB RAM’li bir VDS’te sistem ve servislere yaklaşık 1 GB, veritabanına 1 GB ayırdığınızı varsayalım. PHP için 2 GB kalır. Ölçtüğünüz süreç ortalaması 80 MB ise, aynı anda yaklaşık 25 PHP süreci çalıştırabilirsiniz. Bu rakamlar örnektir. Kendi ölçümünüzle değiştirin.
Sık yapılan bir hata, PHP’deki memory_limit değerini süreç sayısıyla çarpmaktır. memory_limit bir sürecin kullanabileceği üst sınırdır, ortalama kullanım değildir. WooCommerce bu sınır için 256 MB veya üzerini önerir, ancak süreçlerin çoğu bunun çok altında kalır. Sınırı ortalama gibi hesaplarsanız ihtiyacınızdan çok daha büyük bir paket seçersiniz.
Veritabanının Bellek İhtiyacı
MySQL ve MariaDB’de en büyük bellek kalemi InnoDB buffer pool’dur. Sık okunan veri burada tutulur ve diske gitmeden sunulur. MySQL dokümantasyonu, yalnızca veritabanı çalışan sunucularda fiziksel belleğin %80’e kadarının buffer pool’a ayrılabildiğini belirtir.
Web sunucusu ve veritabanı aynı VDS’te çalışıyorsa bu oran çok daha düşük tutulmalıdır, yoksa PHP süreçlerine yer kalmaz. Ürün ve sipariş sayısı büyüdükçe veritabanının bellek ihtiyacı da artar. Yoğun e-ticaret projelerinin 8 GB’tan 16 GB’a çıkmasının en yaygın nedeni budur.
VDS İçin Kaç Çekirdek Gerekir?
RAM aynı anda kaç işin bekleyebileceğini belirler, çekirdek sayısı ise kaç işin aynı anda işlenebileceğini. Bir PHP isteği genellikle tek bir çekirdek üzerinde çalışır. Dört çekirdekli bir sunucu, aynı anda dört isteği gerçekten paralel işleyebilir. Diğerleri sırada bekler.
Çekirdek ihtiyacını artıran başlıca durumlar şunlardır:
- Önbelleğe alınamayan sayfalar: sepet, ödeme, üye paneli, arama sonuçları
- Görsel işleme, PDF üretimi ve veri içe aktarma
- Zamanlanmış görevler (cron), yedekleme ve sıkıştırma işlemleri
- Aynı sunucuda çalışan birden fazla site veya uygulama
Pratik bir kural: uptime komutunun gösterdiği load average değeri, sunucudaki çekirdek sayısının (nproc komutuyla görebilirsiniz) sürekli üzerindeyse işlemler işlemci için sıra bekliyor demektir. Kısa süreli sıçramalar normaldir. Gün boyu süren yüksek değerler daha fazla çekirdek ihtiyacına işaret eder.
Önbellek kullanan içerik siteleri az çekirdekle rahat çalışır. Önbelleğin işe yaramadığı dinamik işlemlerin yoğun olduğu projelerde ise çekirdek, RAM’den önce darboğaz olur.
Windows Server Kuracaksanız RAM ve Disk İhtiyacı
Windows Server, Linux’a göre daha fazla temel kaynak kullanır. Microsoft’un resmî asgari gereksinimlerine göre:
- Windows Server 2022: Masaüstü deneyimli kurulum için en az 2 GB RAM.
- Windows Server 2025: En az 2 GB RAM, masaüstü deneyimli kurulum için 4 GB önerilir.
- Disk: Sistem bölümü için mutlak asgari 32 GB.
Bu değerler kurulumun çalışması içindir, günlük kullanım için değildir. Uzak masaüstü (RDP) ile muhasebe veya ofis yazılımı kullanılacaksa her eşzamanlı kullanıcı ek bellek tüketir. Bu ek miktar açılan uygulamalara göre değiştiği için en sağlıklı yöntem tek kullanıcıyla ölçüp kullanıcı sayısına göre hesaplamaktır.
Bu nedenle Windows için 1 GB RAM ve 20 GB diske sahip YNS-1 uygun değildir. Hafif kullanım için YNS-2, uzak masaüstüyle çalışan ekipler için YNS-3 ve üzeri daha gerçekçi seçeneklerdir. Windows ve Linux arasındaki farkları Windows sunucu rehberimizde bulabilirsiniz.
YediNet VDS Paketleri: RAM mi, İşlemci mi Ağırlıklı?
| Paket | CPU | RAM | Disk | Port |
|---|---|---|---|---|
| YNS-1 | 1 Core | 1 GB | 20 GB NVMe SSD | 100 Mbit |
| YNS-1X | 1 Core | 2 GB | 32 GB SSD | 100 Mbit |
| YNS-2 | 1 Core | 4 GB | 40 GB SSD | 100 Mbit |
| YNS-2X | 2 Core | 6 GB | 64 GB SSD | 100 Mbit |
| YNS-3 | 2 Core | 8 GB | 96 GB SSD | 200 Mbit |
| YNS-3X | 4 Core | 8 GB | 128 GB SSD | 200 Mbit |
| YNS-4 | 4 Core | 16 GB | 192 GB SSD | 200 Mbit |
| YNS-4X | 6 Core | 16 GB | 256 GB SSD | 200 Mbit |
| YNS-5 | 8 Core | 24 GB | 360 GB SSD | 300 Mbit |
| YNS-5X | 10 Core | 32 GB | 512 GB SSD | 300 Mbit |
| YNS-6 | 16 Core | 32 GB | 750 GB SSD | 300 Mbit |
| YNS-6X | 24 Core | 32 GB | 1024 GB SSD | 300 Mbit |
Tüm paketlerde trafik sınırsızdır; 1 adet IPv4 ve 1 adet snapshot hakkı bulunur.
Tabloda dikkat edilmesi gereken nokta, aynı seviyedeki iki paketin farklı darboğazlara yönelik olmasıdır:
- YNS-3 ile YNS-3X ve YNS-4 ile YNS-4X aynı RAM’e sahiptir. X paketleri daha fazla çekirdek sunar. Sunucunuzda RAM yetiyor ama load average sürekli yüksekse, bir üst RAM seviyesine çıkmak yerine X paketine geçmek daha doğru olabilir.
- YNS-1, YNS-1X ve YNS-2 tek çekirdeklidir ve RAM’leri farklıdır. Az trafikli ama bellek isteyen kurulumlar (örneğin kontrol paneli + birkaç site) için YNS-2, çekirdek eklemeden RAM artırmanın yoludur.
- YNS-6 ve YNS-6X aynı 32 GB RAM’i 16 ve 24 çekirdekle sunar. Paralel işlem yapan uygulamalar (derleme, kuyruk işleme, çok sayıda eşzamanlı API isteği) içindir.
32 GB’ın üzerinde RAM ihtiyacı varsa sanal sunucu yerine fiziksel sunucu kiralama seçeneklerine bakmak daha uygundur. Güncel fiyatları ve paketleri VDS sunucu sayfasında görebilirsiniz.
Mevcut VDS’in Yetip Yetmediğini Nasıl Anlarsınız?
Tahmin yerine ölçüm yapmak için Linux’ta şu komutlar yeterlidir:
free -h— Toplam, kullanılan ve available (kullanılabilir) belleği gösterir. Linux boş belleği disk önbelleği için kullandığından “free” değerinin düşük olması tek başına sorun değildir. Bakılması gereken değer “available”dır.htopveyatop— Hangi sürecin ne kadar RAM ve CPU kullandığını anlık gösterir.uptime— Son 1, 5 ve 15 dakikanın load average değerleri.dmesg -T | grep -i "out of memory"— Bellek bittiği için sistemin süreç kapatıp kapatmadığını gösterir.
Aşağıdaki işaretlerden biri sürekli görülüyorsa kaynak yetmiyor demektir:
- “available” bellek yoğun saatlerde sürekli çok düşük seviyede kalıyor
- Swap kullanımı sürekli artıyor ve site yavaşlıyor
- Logda “Out of memory” kayıtları var veya veritabanı kendiliğinden yeniden başlıyor
- Load average gün boyu çekirdek sayısının üzerinde
Windows Server’da aynı bilgileri Görev Yöneticisi ve Kaynak İzleyicisi’nden takip edebilirsiniz.
Kaynak Yetmediğinde Ne Yapmalı?
Paketi büyütmeden önce şu sırayı izlemek gereksiz maliyeti önler:
- Önbelleği kontrol edin. Sayfa ve nesne önbelleği, aynı isteğin her seferinde PHP ve veritabanı tarafından yeniden işlenmesini engeller. Cache rehberimizde önbellek türlerini anlattık.
- Kaynak tüketen eklenti ve süreçleri bulun.
htopçıktısında beklenmedik bir süreç sürekli üst sıralardaysa sorun kaynak eksikliği değil, hatalı bir yapılandırma olabilir. - Swap’ı geçici bir tampon olarak kullanın. Swap, ani bellek sıçramalarında sistemin çökmesini önler ama disk RAM’den çok yavaş olduğu için kalıcı çözüm değildir. Kurulumu Linux swap rehberimizde bulabilirsiniz.
- Doğru kaynağı büyütün. Sorun bellekteyse RAM’i yüksek pakete, işlemcideyse X paketine geçin.
Paket değişikliği gibi büyük bir işlemden önce sunucunun snapshot’ını almak, bir sorun çıkması halinde önceki duruma dönmeyi kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
VDS’te swap, RAM yerine kullanılabilir mi? Hayır. Swap, bellek dolduğunda verinin diske taşınmasıdır ve diskten okuma RAM’e göre çok yavaştır. Ani yük artışlarında sistemi ayakta tutar, ancak sürekli swap kullanılıyorsa sunucunun RAM’i yetersiz demektir.
Küçük bir paketle başlayıp sonra büyütebilir miyim? VDS’te kaynaklar sanal olarak ayrıldığı için daha yüksek bir pakete geçmek fiziksel sunucuya göre çok daha kolaydır. Bu yüzden ihtiyacınızdan emin değilseniz tablodaki başlangıç paketiyle başlayıp birkaç hafta ölçüm yapmak, baştan büyük paket almaktan daha doğru bir yaklaşımdır.
4 GB RAM kaç ziyaretçiyi kaldırır? Bunun tek bir cevabı yoktur. Önbellekten sunulan bir içerik sitesiyle her isteği veritabanına giden bir mağaza aynı RAM’le çok farklı sayıda ziyaretçiye hizmet verir. Belirleyici olan toplam ziyaretçi değil, aynı anda işlenen dinamik istek sayısıdır. Bunu yukarıdaki PHP süreci hesabıyla tahmin edebilirsiniz.
RAM ihtiyacını en çok uygulama süreçleri ve veritabanı belirler, çekirdek ihtiyacını ise önbelleğe alınamayan eşzamanlı işlemler. Tablodaki başlangıç paketini seçip yoğun saatlerde free -h ve uptime ile birkaç hafta izlemek, doğru paketi bulmanın en güvenilir yoludur. Ölçümlerinize göre RAM ağırlıklı veya işlemci ağırlıklı paketleri YediNet VDS sunucu sayfasında karşılaştırabilirsiniz.